อยู่ ๆ โทรศัพท์ Android ก็มีโฆษณาเด้งเต็มหน้าจอ ทั้งที่ไม่ได้เปิดแอปอะไรไว้ ผู้ใช้เครื่องนี้เริ่มสังเกตเห็นอาการหลังดูคลิปฟุตบอลหรือซีรีส์จากโซเชียล จึงสงสัยว่าเครื่องติดไวรัสหรือไม่ แต่สาเหตุอาจมาจากแอปที่เพิ่งติดตั้ง สิทธิ์พิเศษที่เคยกดอนุญาต หรือการแจ้งเตือนจากเว็บไซต์ก็ได้

ขอแยกให้ชัดก่อน
การดูคลิปฟุตบอลหรือซีรีส์ไม่ได้ทำให้แอปติดตั้งเอง ปัญหามักเกิดหลังจากกดลิงก์ โฆษณา ปุ่มดาวน์โหลด หรืออนุญาตบางอย่างโดยไม่ทันสังเกต จากข้อมูลในเครื่องนี้ยังบอกไม่ได้ว่าโพสต์ เพจ หรือแพลตฟอร์มใดเป็นต้นทาง

1. อาการแบบไหนควรสงสัยแอปหรือสิทธิ์พิเศษ

  • โฆษณาเด้งแม้อยู่หน้าแรกหรือไม่ได้เปิดเว็บ
  • มีหน้าจอทำความสะอาดเครื่อง เตือนขยะ หรือเตือนความจำเต็มบ่อยผิดปกติ
  • มีแอปชื่อคล้ายเครื่องมือระบบ แต่จำไม่ได้ว่าเคยใช้งาน
  • กดปิดโฆษณาแล้วถูกส่งต่อไปหน้าแอปหรือร้านค้า
  • โทรศัพท์เปิดหน้าตั้งค่าสิทธิ์ เช่น การเข้าถึงการแจ้งเตือน การแสดงทับแอปอื่น หรือการช่วยเหลือพิเศษ

2. เราเจออะไรในเครื่องนี้

เราเช็กรายการแอป วันที่ติดตั้ง การเปิดใช้งาน และสิทธิ์ต่าง ๆ แล้วพบแอป 4 รายการที่ติดตั้งในช่วงใกล้กับเวลาที่โฆษณาเริ่มเด้ง แอปส่วนใหญ่แสดงชื่อคล้ายเครื่องมือทำความสะอาดโทรศัพท์ และมีหนึ่งรายการที่ชื่อภายในไม่ตรงกับชื่อที่ผู้ใช้เห็นบนหน้าจอ

  • ทั้ง 4 แพ็กเกจมีข้อมูลว่าติดตั้งผ่าน Google Play Store
  • พบแพ็กเกจหนึ่งถูกเปิดใช้งานถี่ผิดปกติในช่วงเวลาสั้น ๆ
  • พบการเรียกหน้าตั้งค่า “การเข้าถึงการแจ้งเตือน” จากหนึ่งในแอปที่ตรวจสอบ
  • พบหนึ่งแพ็กเกจมีบริการรับฟังการแจ้งเตือนที่เคยได้รับอนุญาต
  • พบส่วนประกอบที่เกี่ยวข้องกับการแสดงโฆษณาเต็มหน้าจอในบางแพ็กเกจ
สิ่งที่บอกได้จากเครื่องนี้
แอปกลุ่มนี้ตรงกับช่วงเวลาที่เริ่มมีอาการ และมีสิทธิ์หรือส่วนประกอบที่ควรตรวจสอบ เราจึงนำออกจากเครื่องก่อนเพื่อความปลอดภัย แต่ข้อมูลที่มีตอนนี้ยังไม่พอจะฟันธงว่าแอปใดเป็นไวรัสหรือเป็นต้นเหตุเพียงตัวเดียว

3. ดูคลิปแล้วโฆษณาเด้ง เกี่ยวกันอย่างไร

สิ่งที่อาจเกิดขึ้นคือ ระหว่างดูคลิป ผู้ใช้เห็นโฆษณาหรือลิงก์แล้วกดต่อไปยังหน้าติดตั้งแอป จากนั้นจึงติดตั้งผ่าน Play Store เหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นได้โดยไม่ต้องโหลดไฟล์ APK จากเว็บไซต์ แต่ข้อมูลที่เรามียืนยันได้เพียงว่าแอปมาจาก Play Store ยังระบุไม่ได้ว่าโฆษณา โพสต์ หรือบัญชีใดพาไปติดตั้ง

4. วิธีที่เราใช้แก้เครื่องนี้

  1. จดชื่อแอปและชื่อแพ็กเกจที่เพิ่งติดตั้ง เพื่อเก็บเป็นหลักฐานก่อนถอน
  2. ตรวจสิทธิ์เข้าถึงการแจ้งเตือน การแสดงทับแอปอื่น การช่วยเหลือพิเศษ ผู้ดูแลอุปกรณ์ และ VPN
  3. ถอนการติดตั้งแอปที่ตรงกับช่วงเริ่มมีอาการและมีพฤติกรรมน่าสงสัยทั้ง 4 แพ็กเกจ
  4. ตรวจซ้ำว่าชื่อแพ็กเกจหายจากรายการติดตั้งแล้ว
  5. ตรวจว่าบริการรับฟังการแจ้งเตือนของแพ็กเกจดังกล่าวไม่เหลืออยู่
  6. รีสตาร์ตโทรศัพท์ แล้วสังเกตอาการต่อเนื่องอย่างน้อยหนึ่งวัน

หลังถอนแอปที่น่าสงสัยออกแล้ว ควรใช้งานต่อและสังเกตอาการอย่างน้อยหนึ่งวัน หากยังมีโฆษณาเด้ง ให้ตรวจการแจ้งเตือนเว็บไซต์ใน Chrome และแอปอื่นที่มีสิทธิ์แสดงทับหน้าจอเพิ่มเติม

5. วิธีตรวจด้วยตัวเองโดยไม่ต้องต่อคอมพิวเตอร์

5.1 เรียงแอปตามวันที่ติดตั้ง

เปิด การตั้งค่า › แอป › จัดการแอป แล้วเรียงตาม “ติดตั้งล่าสุด” หรือ “อัปเดตล่าสุด” ชื่อเมนูอาจต่างกันตามยี่ห้อ ให้มองหาแอปที่ติดตั้งก่อนเริ่มมีโฆษณา โดยเฉพาะแอปทำความสะอาด เร่งความเร็ว ประหยัดแบต วอลเปเปอร์ คีย์บอร์ด หรือดาวน์โหลดวิดีโอที่ไม่คุ้นเคย

5.2 ตรวจการเข้าถึงการแจ้งเตือน

ค้นหาคำว่า การเข้าถึงการแจ้งเตือน ในช่องค้นหาของการตั้งค่า ปิดสิทธิ์ให้แอปที่ไม่จำเป็น สิทธิ์นี้ทำให้แอปอ่านและตอบสนองต่อการแจ้งเตือนจากแอปอื่นได้ จึงควรให้เฉพาะแอปที่เชื่อถือได้จริง

5.3 ตรวจการแสดงทับแอปอื่น

ค้นหา แสดงทับแอปอื่น หรือ ปรากฏด้านบน แล้วปิดสำหรับแอปที่ไม่จำเป็น สิทธิ์นี้อาจทำให้หน้าต่างลอยหรือโฆษณาปรากฏเหนือแอปอื่น

5.4 ตรวจบริการช่วยเหลือพิเศษ

ไปที่ การตั้งค่า › การช่วยเหลือพิเศษ › บริการที่ติดตั้ง หากมีแอปที่ไม่รู้จักเปิดอยู่ ให้ปิดก่อนถอนแอป เพราะสิทธิ์นี้สามารถอ่านหน้าจอ กดปุ่ม หรือควบคุมบางส่วนของเครื่องได้

5.5 ตรวจผู้ดูแลอุปกรณ์และ VPN

ค้นหา แอปผู้ดูแลอุปกรณ์ และ VPN หากแอปที่ต้องการถอนมีสิทธิ์ผู้ดูแลอุปกรณ์ ให้ปิดสิทธิ์ก่อนจึงจะถอนออกได้ ส่วน VPN ที่ไม่รู้จักควรปิดและลบการกำหนดค่า

5.6 ตรวจการแจ้งเตือนเว็บไซต์ใน Chrome

เปิด Chrome › เมนูสามจุด › การตั้งค่า › การตั้งค่าเว็บไซต์ › การแจ้งเตือน แล้วลบหรือบล็อกเว็บไซต์ที่ไม่รู้จัก หากโฆษณามาเป็นแถบแจ้งเตือนและมีชื่อเว็บกำกับ ต้นเหตุอาจอยู่ตรงนี้ ไม่ใช่แอป

6. ถ้ายังหาแอปต้นเหตุไม่เจอ ให้ลอง Safe Mode

Safe Mode จะหยุดแอปที่ติดตั้งเพิ่มชั่วคราว หากเข้า Safe Mode แล้วโฆษณาหาย มีโอกาสสูงว่าต้นเหตุมาจากแอปภายนอก วิธีเข้าแตกต่างกันตามยี่ห้อและรุ่น จึงควรดูคู่มือของผู้ผลิตก่อน และอย่ารีเซ็ตเครื่องจนกว่าจะสำรองข้อมูลสำคัญแล้ว

7. วิธีป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

  • ก่อนติดตั้ง ให้ดูชื่อผู้พัฒนา รีวิวล่าสุด จำนวนดาวน์โหลด และสิทธิ์ที่แอปขอ
  • แอปที่อ้างว่าทำความสะอาดหรือเร่งเครื่องไม่จำเป็นเสมอไป เพราะ Android มีระบบจัดการพื้นที่และหน่วยความจำในตัว
  • อย่ากดปุ่ม “อนุญาต” ต่อเนื่องโดยไม่อ่านข้อความ โดยเฉพาะสิทธิ์แจ้งเตือน แสดงทับหน้าจอ และการช่วยเหลือพิเศษ
  • เปิด Google Play Protect และสแกนเป็นระยะ
  • อัปเดต Android, Chrome และแอปสำคัญจากร้านค้าทางการ
  • หากโฆษณาพาไปหน้าติดตั้ง ให้ปิดหน้าต่างก่อน แล้วค้นหาแอปจาก Play Store ด้วยตัวเองเพื่อเทียบชื่อผู้พัฒนา

8. ถ้าจะโพสต์เตือนคนอื่น ควรเขียนแบบไหน

เล่าตามสิ่งที่พบจริง เช่น “พบแอปนี้ในเครื่อง” หรือ “หลังถอนแล้วกำลังสังเกตอาการ” หากยังไม่มีหลักฐาน ไม่ควรเขียนว่าเป็นไวรัส โกง หรือขโมยข้อมูล และอย่าลืมปิดบังชื่อบัญชี เบอร์โทร และข้อมูลส่วนตัวในภาพหน้าจอก่อนโพสต์

สรุปแบบสั้น ๆ
เครื่องนี้มีแอป 4 รายการที่ติดตั้งในช่วงใกล้กับเวลาที่โฆษณาเริ่มเด้ง เราจึงตรวจสิทธิ์ ถอนแอปที่น่าสงสัย และเช็กซ้ำว่าแอปถูกนำออกแล้ว การดูคลิปฟุตบอลหรือซีรีส์อาจเป็นช่วงที่ผู้ใช้เห็นลิงก์หรือโฆษณา แต่ยังไม่มีข้อมูลพอจะบอกว่าแพลตฟอร์มหรือเจ้าของคลิปเป็นผู้ติดตั้งแอป

แหล่งข้อมูลสำหรับตรวจสอบเพิ่มเติม

วิดีโอที่เกี่ยวข้อง

ดูคลิปที่เกี่ยวข้องจากน้องหยกโมบาย

อยู่ ๆ โทรศัพท์ Android ก็มีโฆษณาเด้งเต็มหน้าจอ ทั้งที่ไม่ได้เปิดแอปอะไรไว้ ผู้ใช้เครื่องนี้เริ่มสังเกตเห็นอาการหลังดูคลิปฟุตบอลหรือซีรีส์จากโซเชียล จึงสงสัยว่าเครื่องติดไวรัสหรือไม่ แต่สาเหตุอาจมาจากแอปที่เพิ่งติดตั้ง สิทธิ์พิเศษที่เคยกดอนุญาต หรือการแจ้งเตือนจากเว็บไซต์ก็ได้

ยังมีโฆษณาเด้งหลังทำตามขั้นตอนหรือไม่?

เตรียมยี่ห้อ รุ่น เวอร์ชัน Android เวลาเกิดอาการ และภาพหน้าจอที่ปิดข้อมูลส่วนตัวแล้ว จากนั้นถามน้องหยกเพื่อช่วยไล่หาต้นเหตุต่อ

รู้จักแอป NongYok Mobile →

ถาม–ตอบกับน้องหยก

ยังสงสัยเรื่องนี้อยู่ไหม?

ตรวจคำถามก่อนเผยแพร่

พิมพ์อาการหรือสิ่งที่ยังไม่เข้าใจได้เลย น้องหยกจะตรวจและตอบกลับบนหน้านี้ กรุณาอย่าส่งรหัสผ่าน PIN, OTP เบอร์โทร หรือข้อมูลส่วนตัว

กำลังดูคำถามที่ตอบแล้ว…